«بهاره دخترعمو» يكي از قطعات زيباي موسيقي مقامي تربت جام است. اين قطعه معمولا با دوبيتي اجرا مي شود. در پايان هر بند هم، بهاره دخترعمو – بهار است دخترعمو! – تكرار مي شود.
استاد ابراهيم شريف زاده در كاست خون پاش و نغمه ريز اين قطعه را با دوبيتي هاي زير اجرا مي كند:
عروسي مي كني شويت مبارك
بهاره دخترعمو!
حنا بر دست و بر مويت مبارك
بهاره دخترعمو!
مرا از كوي خود راندي به خواري
بهاره دخترعمو!
رقيبم بر سر كويت مبارك
بهاره دخترعمو!
بهاره دخترعمو! لاله زاره !
بهار موون و تو شبهاي تاره!
اين دوبيتي را هم به آواز اجرا مي كند كه البته با فضاي كار تناسب دارد:
خداوندا دو تا نور آفريده
زن و مردر به دستور آفريده
زن و مردر به دستور الهي
به تاك خشك انگور آفريده
مقام اشترخجو مقام سفر و جدايي است. مقام اشترخجو مقام كارواني است كه مي رود و آتشي را در دل باقي مي گذارد.
مي گويند دختري فقير به نام پيرو- pirov - براي تامين احتياجات پدر و مادر، به ناچار رخت پسران را مي پوشد و به كار شترباني مشغول مي شود. روزها و روزها مي گذرد و كسي نمي داند اين جوان ساكت و سر به زير، دختر جواني است كه از سر ياري به خانواده، تن به كار سخت شترباني سپرده است. در اين ميان جواني ديگر گويي به راز كارگر جوان پي برده باشد، دل به او مي بندد و مهرش را به جان مي خرد. دير زماني نمي گذرد كه به رسم روزگار، بين دو دلداده جدايي مي افتد و دختر جوان به دنبال سرنوشت خود با كارواني، راهي مي شود و عاشق خود را تنها مي گذارد. مقام اشتر جخو، كه زنگ دراي كاروان ها را تداعي مي كند، بيان مويه هاي عاشقانه اين جوان است:
اوهوو پيرو، اوهوو پيرو
راها دوروو، اووا شوروو
نروو نروو، نروو نروو...
براي خوانش شعر در اين گوشه شرقي کشور، بايد به چند نكته توجه كرد كه مهم ترين و پركاربرد ترين شان «ي» هايي است كه در آخر واژه مي آيند و با سكون به واژه بعد مي چسبند.تلفظ اين«ي»ها همانند واژه هاي «چاي» يا « آهاي » با سكون ميسر است.
خوانش صحيح شعرهاي روستايي جز با تسلط به لهجه مقدور نيست. لهجه همچنين كمك مي كند تا در بسياري از موارد اشكالات وزني يا قافيه اي، چندان پررنگ به چشم نيايد.
در وبلاگ «دوتاري» با حفظ اصالت ها، تا آن جا كه مقدور باشد و صورت شعر آسيب نبيند، كلمات به صورت درست و منطبق بر معيارهاي زبان فارسي نوشته مي شود.
عکس بالای ستون، تصویری از استاد عبدا... سرور احمدی است.
